Analiza

MEN: w polskich szkołach religii uczy 30 tys. katechetów

Klasa szkoła nauczyciel uczeńFot. Jonathan Velasquez / Unsplash
  • W polskich placówkach oświaty wszystkich szczebli – od przedszkola po liceum i technikum – religii uczy nieco ponad 30 tys. katechetów.

  • Liczba ta systematycznie, choć nieznacznie, spada – wynika z przekazanych KAI danych Systemu Informacji Oświatowej Ministerstwa Edukacji Narodowej.

Z danych Systemu Informacji Oświatowej Ministerstwa Edukacji Narodowej wynika, że w roku szkolnym 2017/2018 (dane wstępne) było w Polsce 30 043 katechetów. Liczba ta obejmuje łącznie wszystkie Kościoły i związki wyznaniowe, które mogą w Polsce prowadzić katechezę oraz podział na katechetów świeckich i duchownych.

Spadek liczby katechetów

Liczba nauczycieli religii systematycznie spada, począwszy od roku szkolnego 2008/2009 (32 096), poprzez 2009/2010 (31 625), 2010/2011 (31 551), 2011/2012 (31 356) i 2012/2013 (30 961). W roku szkolnym 2015/2016 nauczycieli religii było ogółem 30 598, a rok później 30 228.

W przedszkolach i oddziałach przedszkolnych szkół podstawowych jest 1397 katechetów, w szkołach podstawowych – 16 122, w gimnazjach – 3633, w zasadniczych szkołach zawodowych – 391, w liceach ogólnokształcących – 1755, w technikach – 1971, w branżowych szkołach I stopnia (czyli zasadniczych szkołach zawodowych przemianowanych w wyniku reformy systemu oświaty) – 324, a w pozostałych typach szkół – 321.

W związku z reformą oświaty i likwidacją gimnazjów, największy spadek katechetów zanotował właśnie ten typ szkoły (z 5513 w ub. roku do 3633 w 2017). Ale jednocześnie przybyło nauczycieli religii w szkołach podstawowych (z 13 820 do 16 122).

Ilu na etacie?

Resort podaje „unikatową liczbę nauczycieli w osobach”, która wynosi 30 043. Ale łączna podana przez MEN liczba etatów związanych z nauczaniem religii to mniej, bo 25 917. O co chodzi? Jest to znane od lat zamieszanie z ewidencjonowaniem liczby nauczycieli religii.

SIO nie różnicuje form zatrudnienia nauczycieli religii np. z podziałem na etaty pełne i cząstkowe. Podaje wprawdzie liczbę etatów, ale przecież katecheci uczą też w szkołach w oparciu o umowy cząstkowe, gdyż wielu z nich łączy nauczanie religii z innymi, dodatkowymi zajęciami (np. lekcjami WOS, historii, czy języka polskiego).

– Wyciągnięcie takich danych nigdy nie jest proste, bo nauczyciele religii mogą też uczyć innych przedmiotów, choć są też tacy, którzy uczą wyłącznie religii – potwierdził KAI Grzegorz Pochopień, zastępca dyrektora departamentu strategii i współpracy międzynarodowej MEN.

Jedna osoba może też uczyć religii (realizować co najmniej jedną godzinę przedmiotu tygodniowo) np. w dwóch szkołach. Resort liczy ją wówczas jako jednego człowieka, a nie jako dwa etaty (choćby cząstkowe).

Jeśli więc MEN podaje liczbę 30 043 nauczycieli religii zatrudnionych na różnych umowach, to pełnych etatów będzie mniej (25 917), ponieważ etaty cząstkowe są zliczane w etaty pełne. MEN podaje też „średnią etatu na osobę” – 0,86 – co oznacza, że statystycznie nauczyciel religii zatrudniony jest na niepełny etat.

Ponadto dane liczbowe mogą się znacznie różnić z roku na rok. Wielu nauczycieli w danym roku może w ogóle nie prowadzić zajęć, choć pozostaje w sytuacji zatrudnienia. Przyczyną może być np. urlop macierzyński, wychowawczy czy zdrowotny lub płatny urlop szkoleniowy na cele naukowe.

Ilu świeckich, a ilu duchownych

Powyższa liczba obejmuje wszystkich katechetów, zarówno świeckich, jak i duchownych (w tym księży diecezjalnych, zakonników i siostry zakonne), i to wszystkich związków wyznaniowych uprawnionych do nauczania religii w Polsce, gdyż SIO w świetle przepisów ustawy o gwarancjach wolności sumienia i wyznania oraz ustawy o ochronie danych osobowych nie może gromadzić danych z podziałem na poszczególne wspólnoty wyznaniowe.

Dane dotyczące nauczycieli religii w przypadku Kościoła katolickiego gromadzi Komisja Wychowania Katolickiego Konferencji Episkopatu Polski. Z danych za rok 2014/2015 (ostatnich dostępnych) wynika, że największą grupę nauczycieli religii stanowią świeccy – jest ich 14344.

Dodaj komentarz