RaportŚwiatW drodze na synod

Niemiecka młodzież chce poznawać chrześcijańskie korzenie. Znamy wyniki ankiet

Modlitwa dziewczyna szkołaFot. Ben White / Unsplash
  • Konferencję Biskupów Niemiec opublikowała wyniki ankiet przeprowadzonych przed Synodem Biskupów o młodzieży.

  • Młodzi Niemcy pomimo wielu obaw o podłożu społeczno-politycznym, starają się optymistycznie patrzeć w przyszłość i realizować marzenia. Na gruncie wiary potrzebują jednak pomocy w rozeznawaniu powołania i odkrywaniu chrześcijańskich korzeni Europy, których wielu nie zna – wynika z badania.

Mówiąc o duszpasterstwie młodych, Kościół katolicki w Niemczech przyjął rozróżnienie na dwie grupy wiekowe: młodzież (w wieku 13-18 lat) i młodych dorosłych (19-29 lat). Wychodząc naprzeciw potrzebom duchowym osób w tych dwóch przedziałach wiekowych, Kościół wyróżnił 14 obszarów, w których stara się towarzyszyć młodym i zachęcać ich do pogłębiania wiary. Są to m.in. duszpasterstwa szkolne, akademickie i postakademickie, struktury wolontariackie, nowe ruchy i wspólnoty w Kościele).

W każdym z tych obszarów Kościół w Niemczech stara się odpowiadać na indywidualne potrzeby młodych ludzi, jak również wychodzić na spotkanie szerokiemu gronu osób – m.in. poprzez dużą aktywność w nowych mediach.

Młodzi pełni obaw

Wśród wyzwań przed jakimi stoi niemiecka młodzież wymieniano różnego rodzaju obawy o podłożu społeczno-politycznym. 48 proc. młodzieży w Niemczech boi się ksenofobii i radykalizmu (także islamskiego), 75 proc. obawia się ataków terrorystycznych, a 62 proc. wybuchu wojny (w 2010 r. 44 proc. młodych podzielało tę obawę).

Z kolei duże wymagania rynku pracy i system edukacyjny nastawiony na opłacalność zdobytego wykształcenia sprawiają, że młodzi mają coraz mniej czasu na wolontariat. Narzucone młodym szybkie tempo życia sprawia, że stoją oni przed wyzwaniem szybkiego regenerowania sił i rozeznawania właściwych kierunków rozwoju naukowego i zawodowego.

Obawy nie pozbawiają młodych ludzi ambicji – według statystyk aż 75 proc. młodzieży ma nadzieję na zrealizowanie swoich aspiracji zawodowych, choć tylko 46 proc. otrzymuje odpowiednie wykształcenie. Ponadto 61 proc. młodych ludzi deklaruje, że w przyszłość patrzy z optymizmem.

Sukces ministrantów, nowych wspólnot i krótkoterminowych inicjatyw

nightfever

Wśród propozycji duszpasterskich, które cieszą się w Niemczech największym powodzeniem, wymieniana jest liturgiczna służba ołtarza, przynależność do nowych ruchów i wspólnot oraz stowarzyszeń, a także angażowanie młodych w projekty krótkoterminowe Zaletą przynależności do służby ołtarza jest ciągła formacja, w której młodzi uczestniczą w grupie rówieśników i dzięki której kształtują swoją tożsamość ministrancką. Wśród propozycji nowych ruchów i wspólnot, przywołana jest inicjatywa “Nightfever” – uwielbień, które są owocem ŚDM w Kolonii w 2005 r. i charakteryzują się głęboką modlitwą i dbałością o zewnętrzne piękno nabożeństw. Młodzi należący do stowarzyszeń cenią sobie nie tylko formację, ale też możliwość wspólnego podejmowania decyzji.

Z kolei udział w projektach krótkotrwałych, to np. uczestnictwo w Światowych Dniach Młodzieży i spotkaniach Taizé, które dają młodym nowe inspiracje i pozwalają odkryć nowe formy bycia we wspólnocie. Te doświadczenia są na ogół kontynuowane w przestrzeni mediów społecznościowych, gdzie młodzi utrzymują kontakty pomimo odległości i wzajemnie inspirują.

Potrzeba autentycznych i aktualnych świadków wiary

Młodzi Niemcy poszukują w Kościele autentycznych świadków, tym bardziej, że wielu z nich jest nieufnych względem Kościoła z powodu skandali i nadużyć. Oczekują też towarzyszenia im także poprzez liturgie i homilie odpowiadające ich codziennemu życiu. Nie chcą Kościoła “defensywnego”, ale takiego, który angażuje się w wyzwania współczesnego świata i kształtowanie przyszłości, m.in. poprzez apelowanie o pokój na świecie i umacnianie rodzin. Mówią też o potrzebie budowania osobistej relacji z Jezusem.

Jednocześnie część młodych postuluje też zmiany w kwestiach dogmatycznych lub deklaruje, że nie ma żadnych oczekiwań względem Kościoła, a jego nauczanie nie jest dla nich ważne przy podejmowaniu wyborów i kształtowaniu poglądów.

Sport i Internet – wyzwaniem dla ewangelizatorów

Poza Kościołem, młodzi ludzie najczęściej skupiają się wokół inicjatyw sportowych i w przestrzeni internetowej. Młodzi ludzie uprawiający sport lub kibicujący, stają się częścią wspólnoty (np. kibiców), uwalniają emocje i realizują swoje pasje. Coraz więcej młodzieży gromadzi się także wokół projektów ekologicznych, angażują się w działania na rzecz poszanowania praw człowieka, uczciwego handlu i ochrony stworzenia. 99 proc. młodych ludzi w Niemczech posiada dostęp do internetu i spędza w sieci blisko 18,5 godz. tygodniowo – z tego względu także ta przestrzeń jest ważnym polem ewangelizacji.

Jako najskuteczniejszych ewangelizatorów postrzega się ludzi młodych, którzy radością i autentycznością wiary mogą zainspirować rówieśników. Dużą rolę w docieraniu do młodych ludzi oddalonych od Kościoła odgrywają także wspólnoty, takie jak Ruch Focolare, Wspólnota Emmanuel, Wspólnota św. Idziego czy Ruch Szensztacki.

Wolontariat i lekcje religii – łączą wierzących i niewierzących

wolontariat służba pomoc

Przestrzenią, która łączy młodych ludzi niezależnie od ich doświadczenia wiary, jest wolontariat, który – pomimo brutalnych wymagań rynku pracy i systemu edukacji – wciąż angażuje młodych ludzi. Także Kościół prowadzi projekty wolontariackie, do których zaprasza także młodzież oddaloną od Kościoła, dając jej okazję poznania Ewangelii i własnego powołania.

Ankietowani podkreślili także znaczenie lekcji religii, które dają wielu młodym ludziom okazję poznania Kościoła i Ewangelii w ramach edukacji szkolnej, co przy odpowiedniej trosce o młodego człowieka, może być początkiem jego osobistego nawrócenia. Respondenci mówią jednak, że nie wystarczy samo wyjście do młodych ludzi, którzy są daleko od Kościoła i “misyjne przebudzenie”, o które apeluje papież Franciszek.

Kryzys wiary w rodzinę

Z przeprowadzonego sondażu wynika, że w Niemczech młodzi ludzie częściej rozmawiają o powołaniu będąc z dala od rodziców, niż w rodzinie. Nawet jeśli rodziny przekazują dzieciom wartości chrześcijańskie, to nie żyją według nich, co sprawia, że młodzi oddalają się od nauczania Kościoła dotyczącego małżeństwa i rodziny. Zjawiskiem powszechnym są pary mieszkające ze sobą bez ślubu, a według statystyk co najmniej 80 proc. narzeczonych, chcących zawrzeć sakramentalny związek małżeński, wcześniej mieszkało razem.

Z drugiej strony, wspólnoty, ruchy i stowarzyszenia na różne sposoby starają się wspierać rodziny, oferując im poradnictwo, formację i towarzyszenie.

Duszpasterstwo w internecie

Ponieważ młodzi budują swoją tożsamość także w mediach społecznościowych, w których są bardzo aktywni, także duszpasterstwo młodzieży i powołań musi być tam obecne ze swoim świadectwem – uważają ankietowani. Dzieje się to m.in. poprzez wykorzystanie popularnych narzędzi, takich jak Twitter, Snapchat, Facebook czy Instagram, ale też dzięki specjalnym programom duszpasterskim, realizowanym przez media.

Młody chłopak miasto social media
Fot. Campbell Boulanger / Unsplash

Kościół proponuje młodym m.in. rekolekcje online, zaprasza też do modlitwy poprzez WhatsApp. W ubiegłym roku akademickim wielkim zainteresowaniem młodych cieszył się projekt “Valerie i ksiądz”: niepraktykująca dziennikarka Valerie przez rok rozmawiała z młodym kapłanem i towarzyszyła mu w pracy duszpasterskiej, stawiając mu pytania o wiarę i Kościół i relacjonując te rozmowy na blogu oraz w mediach społecznościowych. Projekt ten z uwagą śledziło także wiele osób oddalonych od Kościoła – głównie ze względu na szczere i odważne pytania dotyczące wiary, jakie stawiała dziennikarka.

Powołanie chrześcijańskie do ponownego odkrycia

Choć ankietowani zadeklarowali, że w każdej z diecezji znajdują się struktury i osoby odpowiedzialne za duszpasterstwo powołań, podkreślili także, że rozeznawanie powołania – także w ogólnym znaczeniu powołania do bycia chrześcijaninem – wymaga ponownego odkrycia. Zwrócili uwagę, że przybliżenie młodym ludziom tego, czym jest powołanie do bycia chrześcijaninem powinno być fundamentem do dalszych rozważań dotyczących życiowych wyborów i zaangażowania w Kościele.

Wśród ciekawych inicjatyw, które temu sprzyjają, wymienione zostały m.in. obecność duszpasterstw powołaniowych na świeckich targach pracy i edukacji, liczne propozycje towarzyszenia młodym przez te duszpasterstwa – włącznie z coachingiem powołaniowym, a także propozycje zakonów, które zachęcają młodych ludzi by stawali się “misjonarzami na czas określony” i, mieszkając ze wspólnotami zakonnymi, poznawali ich życie i charyzmat. Takie doświadczenie może być przeżywane także w klasztorach poza granicami Niemiec i jest udokumentowane odpowiednimi certyfikatami.

Księża zbyt zajęci

W opracowaniu ankiety czytamy, że choć w Niemczech jest wielu księży i wiele osób odpowiedzialnych za towarzyszenie młodzieży, stopień ich zaangażowania w osobiste spotkania z młodymi ludźmi zależy od własnej wrażliwości i dyspozycyjności.

Ta jest niewystarczająca i wielu kapłanów deklaruje, że, za sprawą licznych obowiązków duszpasterskich nie ma wystarczająco dużo czasu na towarzyszenie młodym ludziom i indywidualne kierownictwo duchowe. Z ankiet wybrzmiało, że na poziomie diecezji konieczne jest wyznaczenie priorytetów duszpasterskich a także jasne określenie przez biskupa jego wizji duszpasterstwa powołaniowego.

Młodzi nieświadomi chrześcijańskiego dziedzictwa Europy

Jak wynika z sondażu, wielu młodych nie zdaje sobie sprawy z chrześcijańskiego dziedzictwa Europy, a ponadto bardziej niż swoimi korzeniami interesują się oni planami na przyszłość i realizacją marzeń. Stąd też przypominanie o chrześcijańskich fundamentach wspólnoty europejskiej jest ważnym wyzwaniem duszpasterskim i drogą do pokazania młodzieży trwałości chrześcijaństwa, tym bardziej, że młodzież popiera Unię Europejską i umacnianie wspólnoty europejskiej.

kobieta marzenia kontemplacja
Fot. Joshua Rawson-Harris / Unsplash

Elementy chrześcijańskiego dziedzictwa Europy są skądinąd utrwalane wśród młodych poprzez różne formy aktywności, np. zaangażowanie muzyczne realizowane w federacji Pueri Cantores. Także pielgrzymki do historycznych miejsc kultu i udział w tradycyjnych nabożeństwach, jak np. procesja w uroczystość Bożego Ciała, to dla młodych okazja do poznawania historii i tradycji Kościoła.

Jako trzy dobre praktyki duszpasterskie Kościoła w Niemczech zostały zaprezentowane: uwielbienie “Nightfever”, “Rok Rozeznawania Chrześcijańskiego BASICS” podczas którego młodzi poznają różne wspólnoty i dzieła Kościoła, a także rozeznają własne powołanie oraz inicjatywę społecznego zaangażowania “Niebo nas posyła”, w ramach którego młodzi ludzie, po odbyciu formacji, poświęcają 72 godziny na wsparcie wybranego przez siebie projektu.

Według danych Federalnego Urzędu Statystycznego DESTATIS oraz statystyk Kościoła Katolickiego w Niemczech, w 2016 r. w Niemczech mieszkały ok. 82 mln ludzi, z czego 23 mln to katolicy. W roku 2015 ponad 10 proc. mieszkańców stanowiły osoby w wieku 15-25 lat (8,8 mln osób). Według danych z 2015 r. w Niemczech mieszka ponad 44,2 tys. katolickich małżeństw.

abd (KAI) / Fulda

Dodaj komentarz